Niskie ceny płodów rolnych jako problem systemowy
Przewaga pośredników: Rolnicy często otrzymują niewielką część końcowej ceny produktów spożywczych. Większość zysku trafia do przetwórców, dystrybutorów i sprzedawców detalicznych, co ogranicza udział rolnictwa w wartości dodanej całego łańcucha dostaw.
Presja cenowa na rynku globalnym: Polska rolnictwo działa na międzynarodowym rynku, gdzie konkurencja cenowa z innymi producentami (np. z Ameryki Południowej) wymusza sprzedaż płodów rolnych po niższych cenach.
Subwencje zamiast rynkowej wyceny: Wspieranie rolnictwa przez dotacje i limity produkcji w Unii Europejskiej może prowadzić do sytuacji, w której produkty rolnicze są mniej warte niż byłyby gdyby nie było subwencji.
3. Relatywna taniość produktów rolnych
Żywność, zwłaszcza podstawowe produkty spożywcze, jest często sprzedawana po cenach, które nie odzwierciedlają pełnych kosztów jej produkcji (w tym kosztów pracy rolników). W efekcie sektor ten nie rośnie proporcjonalnie do innych części gospodarki.
Wzrost cen płodów rolnych bywa ograniczany przez naciski społeczne i polityczne, aby zachować przystępność cen żywności dla konsumentów.
4. Inflacja zwiększa koszty produkcji rolniczej
Inflacja podnosi ceny nawozów, paliwa, maszyn i innych środków produkcji, co zmniejsza dochody rolników. Mimo że koszty rosną, ceny płodów rolnych często nie nadążają, co obniża opłacalność i udział rolnictwa w PKB.