-
Postów
2148 -
Dołączył
-
Ostatnia wizyta
Treść opublikowana przez pstaszek
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Ten filmik ktoś już wstawiał o ile dobrze pamiętam, ale takich filmików nigdy za wiele Po prostu nic dodać nic ująć proponuje tym, którzy są nieprzekonani do uproszczeń oglądnąć kilka razy -
Wreszcie posiane zacząłem 21 zasiałem Amandine 22-23 reszta, czyli Merlin razem około 32 ha Nie wiem jak u was z Merlinem, ale u mnie był zaprawiony zieloną zaprawą a Amandine czerwoną Jeszcze nieopryskane, ale mam zamiar jutro zacząć pryskać sencor + command
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
kkkkrystian Powiem tak u mnie nic groźnego widać ze się lekko kurzy i wiry powietrzne sobie kręcą kurz, ale u sąsiadów po orkach niezła zadyma, czyli podobnie jak pisze harytubewardziu ' andrzej3560 To chyba nie ten temat Andrzeju skup się na temacie Jeśli klimat u nas faktycznie się zmienia to uprawa bez orki i płytkie mieszanie a nawet siew bezpośredni będą miały coraz większe znaczenie i to nie tylko jak dotychczas ze względu na koszt, ale bardziej ze względu na erozję gleby wiec warto się zastanowić nad sprzedaniem pługa i kupienie sprzętu do bez orkowej czy zrobienie własnego -
Osobiście nie wiem, jakim środkiem można zniszczyć ostrożeń w soi nie niszcząc soi Ja pryskałem lontrelem, ale tylko w miejscach gdzie był ostrożeń soje w tych miejscach zniszczyło doszczętnie, ale ostrożnia nie miałem Ponieważ ostrożeń występuje najczęściej ogniskowo, więc możesz zrobić tak jak ja zrobiłem i popryskać tylko miejsca gdzie on będzie Wtedy możesz użyć każdy środek, który niszczy ostrożnia, ale soi w tym miejscu też nie będzie
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
I tak jak piszesz na polach w dobrej kulturze problemu nie powinno być O ile pamiętam było też pisane, że ewentualnie na takich polach zaniedbanych czy nawet na w dobrej kulturze można zastosować głębsze wymieszanie gleby w czasie, gdy stosujemy wapno raz na 4 lata A to, że w głębszych warstwach gleby ph jest inne niż w wierzchniej warstwie to raczej logiczne i nie widzę tu problemu Próby dawane do laboratorium robione są z całej warstwy uprawnej a nie tylko z górnej czy też osobno z górnej i osobno z głębszych warstw po prostu chodzi o średnią z warstwy ornej, bo wiadomo, że, czym głębiej tym ph niższe Myślę, że niema, co drążyć tego tematu dalej Jeśli interesuje cię wapnowanie to może warto by było zajrzeć do tematu wapnowania i tam zadać to pytanie Nawet naukowcy nie są do kończ pewni, co tak naprawdę dzieje się w glebie, więc wyjaśnianie tego tutaj jest nieporozumieniem musimy po prostu zaufać procesom, które zachodzą w glebie -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Co do stosowania wapna to już chyba pisałem, ale dokładnie nie pamiętam wiec powtórzę stosujesz albo małe dawki jak stosujesz wapno szybko działające albo stosujesz tak jak ja wapno dolomitowe i możesz wtedy zastosować większą ilość bez obaw prze wapnowania a to ze względu na kwasy, które powodują, że to wapno działa wraz z podniesieniem się ph, czyli brak kwasów dolomit leży i czeka aż ph nieco się obniży żeby kwasy mogły zrobić swoje to tak najprościej jak mogłem w poprzednich postach była mowa o tym, ale chyba to przeoczyłeś wiec wapnowanie nie stanowi żadnego problemu -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Mateusz1q Jak orałem to plony dochodziły do 8t średnio z 1ha oczywiście przy intensywnej uprawie, czyli wysokim nawożeniu i pełnej ochronie po przejściu na bez orkowa pierwsze 3 lata siałem zboża po zbożach z powodu wystąpienia w rzepaku kiły nie mogłem siać rzepaku wtedy przeszedłem na uprawę bez orkowa i ekstensywną zarazem to spowodowało spadek w pierwszym roku do 3,5t średnio z 1ha Po 3 latach musiałem coś zrobić, aby plony zaczęły wzrastać, więc zacząłem siać łubin łubin siałem 2 kolejne lata w tym czasie plon wzrosły do 5t z 1ha bez ochrony, czyli nadal uprawa ekstensywna od 2lat sieje soje i w tym czasie plony wzrosły do ponad 6t z 1ha nadal przy ekstensywnej uprawie no może nie do końca, bo zacząłem stosować antywylegacz i podniosłem nawożenie fosforowo potasowe i azotowe w tym roku będę uprawiał po raz 3 soję a po raz 5 strączkowe (bobowate) Gleby przeważająca ilość 3-4 klasa niewiele 5klasy wiec nie liczę jej W uprawie po strączkowych nie zauważyłem w pszenicy chorób podsuszkowych jedynie w zeszłym roku była rdza Oczywiście to nie samo przejście na uprawę bez orkowa spowodowało takie wyniki a raczej w prowadzenie do płodozmianu roślin strączkowych, więc ktoś może powiedzieć, że po orce było by tak samo i tu na pewno miałby racje, ale zmniejszyłem koszty uprawy i wciąż idę w tym kierunku, aby ograniczać koszty uprawy, dlatego zrezygnowałem z orki a następną sprawą związaną z uprawą bez orkowa to korzyści dla środowiska glebowego, o którym już pisałem wiec nie będę się powtarzać -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Famer21 Raczej z tym, że można to zrobić raz na 2-3 lat to bym się nie zgodził ja jestem nowicjuszem w uprawie bez orkowej a nie orałem już 7 lat ten jest już 8mym bez orki i nadal nie widzę potrzeby orania wręcz nie mam zamiaru wracać do orki no chyba ze unia wprowadzi dopłaty do orki to wtedy na pewno się skuszę Średni plon w ostatnim roku ponad 6 t pszenicy i odkąd zacząłem uprawę bez orki to wzrastał, co roku a nie malał wiec nie widzę negatywnych skutków uprawy bez orkowej jedynie ten, o którym pisałem, czyli gryzonie, czyli myszy, ale jak tu koledzy pisali i u niektórych po orce jest tak samo wiec możliwe, że to nie jest powód nasilenia siedlisk myszy Niech wspomnę tutaj, że są gospodarstwa, które dużo dłużej prowadzą taka uprawę i wcale nie maja zamiaru wracać do orki nie wspominając tutaj o Ameryce Ja widzę w tym przyszłość, choć wiele się zmieni w tej technologii to na pewno nie zostanie zaniechana pług był udoskonalany setki lat a ta technologia jest nowa a już przynosi korzyści i to nie tylko materialne, ale o Tym to już pisałem wiec nie będę się rozpisywał -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
andrzej3560 Można i tak jak piszesz, ale dla mnie korzystniej będzie tak jak piszę o ile pole po głęboszu uprawiane na ukos do siewu będzie w miarę równe to będę siał bezpośrednio po gruberze Nie musi lejek iść obok bruzdy głębosza, bo jak pisałem wcześniej przy dyskusji o głęboszach ten głębosz, który mam zamiar kupić spulchnia glebę na całej szerokości wiec nie będę kombinował z siewem obok bruzdy, bo to akurat w tym typie głębosza niema znaczenia to raz Po drugie w najgorszym przypadku będą to 3 przejazdy głębosz talerzówka siewnik mogę też po głęboszu spuścić w vaderstacie płytko kultywator o ile nie będzie za dużo resztek pożniwnych to będą tylko 2 przejazdy lub tak jak pisałem głębosz i jak będzie równo po głęboszu to od razu rapid bez kultywatora Głęboszem mogę pole przygotować już na jesień a na wiosnę tylko doprawić i siać Talerzówka zniszczy dodatkowo chwasty a bez niej trzeba będzie zastosować oprysk a to większy koszt w moim przypadku niż płytkie talerzowanie ansu Właśnie oto chodzi sekcje do siewu pasowego można modyfikować i stosować je w różnych kombinacjach według niektórych są skomplikowane a moim maja duża przyszłość właśnie ze względu na możliwość różnych kombinacji i bez potrzeby wielkich przeróbek Wcześniej też pisałem o możliwościach strączkowych ze mogą zastąpić głębosz i tu macie właśnie potwierdzenie w poście ansu to zrobię podobnie jak tu groch w rządkach -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Zastąpić na pewno nie zastąpi w sęsie robienia tego samego, co pług Talerzówka ma inną zasadę działania bardziej miesza ziemię niż ją odwraca Są pługi talerzowe i one działają na podobnej zasadzie jak pług, czyli odwracają ziemie bez jej mieszania Czyli jak by brać dosłownie tytuł tego tematu „Czy talerzówką da się zastąpić orkę?’’ To należałoby jasno stwierdzić, że talerzówka nie zastąpi orki, jeśli oczywiście założyciel tematu miał dosłowne zastąpienie pługa talerzówką Ale myślę, że bardziej chodzi oto czy po talerzówce można siać i uprawiać rośliny podobnie jak po pługu, ale to tylko moje zdanie Aby dokładnie wiedzieć, co miał na myśli założyciel tego tematu to należałoby spytać właśnie założyciela tego tematu, co miał na myśli Ale jak widać sporo tu o głęboszach uprawie pasowej ogólnie o uprawie bez pługa, więc może mu właśnie oto chodziło -
Jak widać pośrednicy maja na tyle wysoką marżę, że mogą dać upust, ale są tacy, którym zawsze mało Jak będziesz dawał azot to tyle żeby w czystym składniku nie przekroczyć 30 kg czystego składnika ja w zeszłym roku jeszcze przed kwitnieniem dałem drugie 30 kg czystego i białko było w soi na poziomie 36%
-
Mimo wszystko trzeba walczyć o swoje, bo inaczej nas zjedzą ja też kupowałem przez pośrednika, ale zamawiałem w centrali SAATBAU POLSKA SP. Z O. O. Środa Śląska i taką cenę mi podali nie dałem się naciągnąć pośrednikowi oni dostają marżę od firmy saatbaun, więc niech nie naciągają nas na dodatkową kasę
-
aro1975 Cena zabójcza nieźle sąsiada wydoili ja płaciłem 198zł za jednostkę EKO-ENERGIA Nie wiem czy będę siał u mnie dzisiaj rano przymrozek a w dzień śnieg padał, jeśli tak będzie dalej to raczej nie zaryzykuje w końcu dałem za nasiona 25 000 zł jak by nie powschodziła to bym był nieźle do tyłu a jeszczem musiałbym kupić nowe Czyli wszystko zależy od pogody tomaszek83 Jeśli perz powschodził i ma, co najmniej 2 liście to możesz popryskać bez obaw o soję rozumiem że soja jeszcze nieposiana?
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
damianzbr Dzięki bardzo mi pomogłeś nie mam do ciebie żalu po prostu nie masz żadnych argumentów na twoje pomysły A co do Andrzeja to nadal pisze i przedstawia swoje racje i ma do tego prawo tak jak i ja i wszyscy inni, ale wcale nie musimy się zgadzać mamy prawo do wyrażania swoich racji i przedstawiania argumentów ty ich nie masz wiec zaczynasz się czepiać Nic nie szkodzi możesz się czepiać tylko nie licz ze ciągle będę odpisywał na twoje zaczepki i nabijał ci posty -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
damianzbr Oczywiście wałki różnego typu kolego czy tak trudno się domyślić czy też brak ci argumentów i dlatego kręcisz nie mam zamiaru nabijać ci postów andrzej3560 dlaczego mnie możesz sprawdzic jak to będzie ja osobiście QQ nie sieję Ja w przyszłym roku kupie głębosz to sprawdzę w soi z tym, że pojadę na ukos do kierunku siewu żeby nie trafił mi lejek prosto do bruzdy ewentualnie przejadę płytko talerzówka Xyloniros Claydon ma fajne rozwiązania co do siewu bezpośredniego ale nie w każdych warunkach się sprawdzają szczególnie przy dużej ilości resztek czy poplonach ale podoba mi się ich rozwiązanie jest proste i lekka konstrukcja Wstawiałem już tutaj ich siewniki są ok warto naśladować oczywiście nie do wszystkiego się nadaje, ale jest ok -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Nie wiem czy ta brona ci pomoże przy wyległym zbożu jak słoma jest niepocięta to będzie się ciągnąć lepiej było by ją najpierw pociąć Mam bronę mulczową, ale jak słoma jest długa to się ciągnie efekt rozciągania jest kiepski raczej kupy robi niż rozciąga -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
damianzbr Przypatrz się budowie sekcji wysiewającej to zrozumiesz, o co chodzi, bo zaczynasz kręcić jakobym napisał, że to gwiazdy zasypują rowki, więc specjalnie dla ciebie wytłumaczę zasadę działania gwiazdy lub talerze usuwają nadmiar masy organicznej następnie idzie pazur najczęściej z aplikatorem nawozu nie zapycha się, bo ma czyste przedpole dzięki gwiazdą lub talerzom zanim idą talerze fałdowane, które częściowo zasypują twoja bruzdę a na końcu wałek jak widać na filmikach różnego typu mogą być te wałki, które dodatkowo zagęszczają, rozbijają ewentualne bryły i wyrównują powierzchnie po takim przejeździe powierzchnia jest idealnie przygotowana do siewu Jak byś miał więcej pytań to chętnie ci wytłumaczę tylko nie kombinuj szarywilk No ładnie, czym to siałeś Gryka raczej nie powinna stanowić większego problemu tym bardziej ze nie widać dużo tej gryki Mzuri dałby radę Co do szerokich rzędów to jasna sprawa, że to tylko do kukurydzy, słonecznika buraka czy soi Ale o siewnikach do siewu zbóż już pisałem i je pokazywałem jedynym problemem tych siewników jest fakt, że nie dają rady, gdy jest dużo resztek pożniwnych pisałem ze gdyby Mzuri miał gwiazdy lub talerze usuwające nadmiar resztek poplonu czy słomy to byłby na dzień dzisiejszy prawie idealny -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
damianzbr No cóż skoro masz takie niezwykłe gleby, że nikt takich niema to widocznie maszyny za nie wiadomo, jaka walutę ci nie pomogą jak by ci się chciało to byś znalazł w Internecie filmik, bo są takie gdzie widać, że najcięższe gleby są tak uprawiane i żadnych rowków nie ma, ale to taki szczegół A co do kolegi z zachodu to doskonale na ostatnim zdjęciu widać kupy żyta, które się ciągną za tym wynalazkiem, który sobie według ciebie radzi owszem tak też można, ale nie chciałbym widzieć wschodów po takim czymś talerze są wstanie przeciąć miękkie resztki roślin tak jak na pierwszych zdjęciach widać jakieś motylkowe, co jeszcze ujdzie dla takiej maszyny, ale w życie jest już gorzej, choć nie jest suche to są już problemy a przy suchych resztkach talerz będzie je wciskał do ziemi kolego, więc nasiona będą leżeć w słomie i większość z nich nie skiełkuje zaobserwowałem to w swoim talerzowym Vaderstadzie i tak jest z każdym talerzem no chyba ze będzie się oszczyć w czasie pracy to może by ciął tą suchą słomę, więc niemów, że żadne talerze odgarniające tu nie pomogą no chyba, że chodzi ci oto ze ty tego nie wymyśliłeś, więc jest to do niczego, ale trzeba się pogodzić z tym ze są mądrzejsi od nas i robią prawdziwe doświadczenia i szukają rozwiązań, które będą się sprawdzać w każdych warunkach Co do twojej śmiesznej wymówki o łożyskach i piastach to każda talerzówka i ten twój krój maja łożyska wiec to żaden argument poszukaj lepszego większość maszyn ma piasty i łożyska andrzej3560 Te sekcje wysiewające, które pokazałem właśnie udowadniają, że można, ponieważ po nich nie zostaje żaden rowek, więc niema obawy, że nasiona wpadną do rowka, po co wymyślasz swoja wersję nie rozumiem was, dlaczego musicie mieć cos, co wy wymyślicie a nie skorzystać z tego, co już jest wymyślone i działa skutecznie -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
No to ja też się z tobą nie zgodzę, ponieważ te maszyny, które wymieniłeś nie dałyby rady posiać w poplonie Mzuri już przy resztkach z kukurydzy ma problemy a w poplonie w ogóle go nie widzę, bo by się zatykał (przydałyby mu się talerze odgarniające wtedy byłby dobry do wszystkiego) owszem te siewniki, które tu wymieniłeś sam tu wstawiałem i są dobre, ale tylko po ściernisku i bez nadmiaru resztek po kukurydzy na ziarno nie dają rady w ogóle trzeba mieć trochę wyobraźni a co do JD 750 http://targ.rolniczy24.pl/ogloszenie-8631-Siewnik-John-Deere-750-A-Bezorkowy-scierniskowy-6m-.html Sam taki chciałem kupić i wcale nie są takie drogie maja podobne ceny jak Vaderstad i tak samo jak vaderstad przy dużej ilości resztek czy po poplonach nie daje rady, choć faktycznie ma większy nacisk na jedna redlicę, ale to przy dużej ilości resztek niema znaczenia jedynie jak jest sucho Wiec jeszcze raz powtórzę te sekcje, które pokazałem w filmikach to najnowsza technologia, chociaż nie ostateczna, ale na dzień dzisiejszy tym należy się sugerować trzymając spawarkę w ręku Jak widać znane firmy też idą w tym kierunku Kultywator do uprawy pasowej KUHN Striger https://www.youtube.com/watch?v=7dWqFWl9vLU Kverneland presents new strip-till machine Kultistrip https://www.youtube.com/watch?v=oWphv439zpw https://www.youtube.com/watch?v=RqQBOE3Or-8 Strip Till with Väderstad Tempo www.keller-technik.ch https://www.youtube.com/watch?v=LoZN4toBBSg Jak nie trudno zauważyć wszystkie te maszyny maja wspólną cechę maja zamontowane talerze czy tez gwiazdy usuwające nadmiar resztek czy poplonów tak, że nie kombinujcie tylko naśladujcie -
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
damianzbr Nie wiem gdzie ty widzisz na filmikach, które wstawiłem jakieś rowki to, co wstawił andrzej3560 To raczej głębosz niż zestaw do uprawy pasowej nikt rozsądny nie będzie po czymś takim siał wstawiłem filmiki różnych firm i jak widać wszystkie firmy idą w tym samym kierunku i ich sekcje uprawowo siejące są podobne Dlatego sugerowałem wam żeby nie kombinować i nie wymyślać ( odkrywać ponownie Ameryki, bo ona jest już odkryta) czegoś nowego tylko róbcie sami maszyny na wzór tych, które widać na filmiku w mojej wstawce a nie będziecie mieli problemu z rowkami te firmy wydają miliony na doświadczenia i dalej będą wydawać, bo to nie jest ich ostatnie słowo Ale jeśli ktoś tak jak andrzej3560 ma zamiar konstruować własne maszyny to jak widzicie 30 lat to za mało żeby cos wymyśleć -
Soja już jest teraz tylko pogoda żeby sprzyjała Ciężar jednej jednostki Merlina to 24,4kg - 26,8kg widać dwie partie mi posłali, bo w fakturze rozpisane są według ciężaru i siły kiełkowania siła kiełkowania wynosi 91 – 92% mam też 4 jednostki Amandine i tu jedna jednostka waży 30,9kg, czyli jest cięższa siła kiełkowania 91% http://www.agrofoto.pl/produkcja-roslinna/inne-uprawy/siew-soi-coraz-blizej,56877.html dawid199303 Niestety ja ci nie potrafię pomóc
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
Co do siewu pasowego to kukurydza, słonecznik, soja, buraki są już siane i nikt nie widzi w tym problemu oczywiście trzeba zastosować odpowiedni sprzęt a jest tego sporo https://www.youtube.com/watch?t=141&v=jHWue16CrtA https://www.youtube.com/watch?v=LBb68DbBscQ https://www.youtube.com/watch?v=o54u0Kbk1Qw https://www.youtube.com/watch?v=Ad1Pz-2dz-w Strip Till STRIP HAWK po Polsku https://www.youtube.com/watch?v=4_ccyQA6Caw Gorzej z siewem zbóż, ale tutaj też coraz więcej sprzętu do siewu pasowego Jak rozumie wielu ma zamiar samemu cos skonstruować ważne, aby w takim przedsięwzięciu wykorzystać doświadczenie innych firm wtedy będzie łatwiej i będzie to działać niema, co na siłę udowadniać ze się wymyśli cos lepszego -
master20002 Do odchwaszczania soi został zarejestrowany Sencor Liquid 600 SC W UPRAWIE SOI dawki i termin stosowania Zabieg jednorazowy Środek stosować do 3 dni Po siewie soi (BBCH 00) 0,55 l/ha Poza tym ja osobiście dodaje command 0,15l-0,2l na 1ha w mieszance z sencorem stosować zaraz po siewie Powschodowo osobiście nie stosowałem żadnych herbicydów na dwuliścienne Na perz możesz stosować fusilade, agil, targa mf25 Osobiście nie stosowałem, ale pytanie, dlaczego od razu chcesz stosować odżywki najpierw sprawdź, jaki będzie plon bez odżywek, bo może nie warto ich stosować No i trzeba wiedzieć, co soja potrzebuje a nie stosować, co popadnie
-
Czy talerzówką da się zastapic orkę?
pstaszek odpowiedział(a) na Ferdek07 temat w Technologia uprawy
To zależy od wielu czynników, ale najważniejszym z nich jest wilgotność gleby w wilgotną glebę może wystarczyć taki nacisk jak jest w vaderstad 4m taki właśnie Ja mam Jak jest pusty to na jedną sekcję przypada 80 kg a jak jest pełny to na 1 sekcję przypada 150kg Jak jest sucho to zaleca się napełniać siewnik jak ubędzie połowa ze skrzyni, aby nacisk na jedna sekcję nie był mniejszy jak 120kg, Ale nie nacisk jest najważniejszy przy takim siewie ważna jest sekcja wysiewająca jak widać na filmiku jest to całkiem inna budowa sekcji wysiewającej niż w normalnych siewnikach tyle masy organicznej nie pozwoli ci wysiać w tą masę nasion zwykłym siewnikiem nawet talerzowym Więc nowy siewnik do siewu w poplon byłby wskazany a one są już przystosowane do siewu w poplon i maja odpowiedni nacisk na sekcje wysiewającą https://www.youtube.com/watch?v=WHlU148jBCc -
Dzisiaj skończyłem wyprawiać pod soję przed samym siewem pójdzie jeszcze brona mulczowa z włóką Co do nasion to dzisiaj dzwoniłem i dowiedziałem się a raczej potwierdzili mi, że do 15 kwietnia będą już u mnie Masy nasion na razie nie znam jak będę miał je już u mnie to wtedy dopiero będę wiedział ile waży jedna jednostka
