Są dwie podstawy ubezpieczenia jako rolnik, 1) z mocy ustawy 2) na wniosek. Ad 1 W skrócie z mocy ustawy ubezpieczony jest każdy rolnik który jest posiadaczem czyli właścicielem, dzierżawcą, użytkownikiem lub posiadaczem samoistnym (lub współposiadaczem) gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha przeliczeniowego. W przypadku gdy jesteś ubezpieczony z innego tytułu np umowa o pracę, umowa zlecenie, działalność gospodarczą, służba mundurowa to jest zwolniony z KRUS i nie może płacić składek za wyjątkiem umowy zlecenia gdzie może płacić KRUS pod pewnym warunkiem. Jak tylko nie jesteś ubezpieczony z innego tytułu to masz obowiązek to zgłosić w ciągu 14 dni oraz opłacić składki KRUS, KRUS może dochodzić od Ciebie składek na podstawie tytułów wykonawczych.
Ad 2 Ubezpieczonym w Krusie na wniosek może być każdy kto posiada mniej niż 1 ha przeliczeniowy ale więcej niż 1 ha powierzchni gospodarstwa rolnego lub też np. domownik po ukończeniu przez niego 16 lat. By być ubezpieczonym trzeba wystąpić z wnioskiem o to bo nie ma tutaj obowiązku opłacania składek.