Skocz do zawartości
News

Autorzy tego bloga

Jak opłacalnie produkować mleko?

agrofoto

2315 wyświetleń

blog-0181896001424849531.jpg

Podczas tegorocznych targów „Ferma Bydła” w Łodzi, dzięki uprzejmości Ambasady Królestwa Norwegii, odpowiedzi na to pytanie udzielił norweski hodowca Tor-Arne Sletmoen. Opowiedział on o swoich doświadczeniach w hodowli krów rasy NRF oraz zaprezentował wyniki programów hodowlanych Norweskiej Federacji Hodowców Bydła – GENO, której jest Dyrektorem.

 

Norweskie bydło czerwone (NRF) jest rasą mało w Polsce znaną, ale norweskie doświadczenia można z powodzeniem wykorzystać w zarządzaniu stadami bydła mlecznego w Polsce.

Rasa NRF to wysokowydajna rasa bydła mlecznego, która powstała w Norwegii w latach 30-tych ubiegłego wieku. Od ponad 50 lat, hodowcy kładą duży nacisk na cechy funkcjonalne i produkcyjne. Ten cel hodowlany zaowocował doskonałą produkcją oraz najlepszymi na świecie wynikami w zakresie płodności i zdrowotności. Wzrostowe tendencje genetyczne dotyczące zdrowia i płodności, jak również produkcji, są możliwe ze względu na bardzo kompleksowy system zbierania danych dotyczących hodowli bydła w Norwegii. 98% krów mlecznych jest w systemie oceny wartości użytkowej.

 

Charakterystyka rasy NRF

Przeciętna wydajność NRF wynosi 8000 kg mleka rocznie. Wydajność najlepszych stad przekracza 10.000 kg, a najlepsze krowy dają ponad 16.000 kg mleka. Zawartość tłuszczu: 4,2 % , białka: 3,4 % , ilość komórek somatycznych: 127.500. Do indeksu włączone są również parametry wzrostu, przy czym młode buhaje przeznaczone do testowania na potomstwie mają dzienne przyrosty ok. 1.4 kg. Dojrzałe krowy osiągają masę żywą 500-600 kg.

 

Aleksandra Buczkowska z Ambasady Królestwa Norwegii i Tor-Arne Sletmoen hodowca i dyrektor Geno.JPG

Aleksandra Buczkowska z Ambasady Królestwa Norwegii i Tor-Arne Sletmoen hodowca i dyrektor Geno

 

Norweski program hodowlany

Norweski program hodowlany oparty jest na wieloletnich, nieprzerwanych badaniach naukowych oraz uwzględnia wszelkie nowości w zakresie hodowli bydła mlecznego, genetyki, płodności oraz sztucznej inseminacji. Firma Geno bardzo wcześnie skupiła się na selekcji pod kątem cech odpowiadających za zdrowie i płodność. W 1971 roku pierwsze byki rasy norweskiej czerwonej zostały poddane badaniu pod kątem cech płodności (buhaje i córki buhajów), a w 1978 roku cechy odpowiadające za zdrowie uwzględniono w indeksie ogólnej wartości hodowlanej (TMI). Pomimo, że są to cechy w niewielkim stopniu dziedziczone, badanie potomstwa w oparciu o wysoką liczbę córek, zapewnia dużą dokładność indeksu TMI, co przekłada się na precyzyjny dobór byków pod kątem tych ważnych cech.

Co roku, stacje doświadczalne Geno, dokonują zakupu cieląt płci męskiej, z puli około 2000 potomków elity buhajów rozpłodowych. W oparciu o selekcję genomową i oceny fenotypowe, wybiera się 230 buhajków, pochodzących od wyselekcjonowanych buhajów i krów, do dalszego badania pod kątem wydajności. Około 115 z tych cieląt zostaje wybranych, jako buhaje testowe do badania potomstwa na 200-300 córkach. Z tych, w oparciu o wyniki indeksu TMI oraz średnie spokrewnienie populacji (w celu minimalizacji chowu wsobnego) wybiera się 10-12 najlepszych, elitarnych buhajów. Cały proces selekcji i oceny trwa około 4 lat.

 

Indeks ogólnej wartości hodowlanej

Wykres poniżej przedstawia sposób, w jaki na przestrzeni lat zmieniało się znaczenie poszczególnych cech w indeksie TMI stosowanym do oceny buhajów rasy norweskiej czerwonej. W latach 60. XX wieku 70% oceny stanowiła wydajność mleczna. W latach 70. XX wieku uwzględniono w indeksie płodność i zdrowie, a relatywne znaczenie tych cech rosło z czasem proporcjonalnie do tracącej na znaczeniu wydajności mlecznej.

Obecnie 28% oceny zależy od wydajności mlecznej, 21% od odporności na zapalenie wymienia oraz 18% od płodności (Tabela poniżej). Jednocześnie dokumentowano bardzo dokładnie genetyczne doskonalenie rasy pod względem cech zdrowotnych, płodności i wydajności mlecznej. Uzyskano już znaczną poprawę genetyczną i w ciągu kolejnych lat będzie widać kolejne efekty, ponieważ cechom tym przypisuje się odpowiednie znaczenie w indeksie TMI, badanie potomstwa oparte jest na dużych grupach córek (szczególnie w celu uzyskania wiarygodnych wartości hodowlanych w przypadku cech o niskiej odziedziczalności, np. zdrowie czy płodność) oraz ponieważ indeks TMI jest formalnie stosowany do selekcjonowania elitarnych buhajów.

 

 

WYKRE.png

 

Warto nadmienić, że Norwegia jest krajem, w którym jest najmniejsze zużycie antybiotyków przypadające na zwierzęta hodowlane użyte do produkcji żywności. 4 miligramy na kilogram żywej wagi.

Indeks selekcyjny dla cech płodności opiera się na wskaźniku niepowtarzalności unasienienia jałówek oraz krów w pierwszej laktacji. Trend genetyczny płodności jest pozytywny, a przeciętny wskaźnik niepowtarzalności po 60 dniach wynosi w całej populacji 72,5 %. Do zapłodnienia potrzeba przeciętnie 1,6 dozy nasienia. Okres międzywycieleniowy to 373 dni. Do pierwszego wycielenia jałówki dochodzi przeciętnie po 25,7 miesiącach. 60% cieląt jest genetycznie bezrogich, co jest również brane pod uwagę przy selekcji hodowlanej. Testowanie buhajów pod względem cech płodności odbywa się obecnie na podstawie danych o 250 córkach. Łatwość porodu została włączona do programu selekcji w 1978 roku. Rasa norweska czerwona charakteryzuje się niską częstością występowania powikłań porodowych. Poniżej 2% wycieleń określanych jest jako trudne. Martwe urodzenia są również włączone do indeksu, a odpowiednie dane wskazują, że mniej niż 2,7% cieląt rodzi się martwych.

 

Bezrożność.

Wiele byków rasy czerwonej norweskiej jest bezrogich, a niektóre są homozygotycznie bezrogie (całe ich potomstwo będzie bezrogie). Szacuje się, że cała rasa norweska czerwona może stać się w ciągu kolejnych 20–25 lat całkowicie bezroga.

Geno posiada w sumie około 750 buhajów, których nasienie eksportowane jest do ponad 20 krajów świata.

 

Relatywna waga cech uwzględnionych w indeksie ogólnej wartości hodowlanej (TMI) stosowanym do selekcji buhajów rasy norweskiej czerwonej

wykres.png

 

Wszystkie dane używane do oceny genetycznej pochodzą z krajowej bazy danych Norweskiego Systemu Rejestracji Bydła Mlecznego, indywidualnie dla każdego zwierzęcia. Dane pochodzą z bardzo wielu źródeł. Wszystkie krowy w Norwegii mają karty zdrowia, zawierające informacje o zabiegach weterynaryjnych. System kart zdrowia stanowi integralną część systemu oceny wartości użytkowej krów mlecznych, będąc źródłem informacji do genetycznej oceny buhajów. Rejestruje się też informacje z mleczarni, dane rodowodowe, informacje doradców hodowlanych i dane z ubojni, laboratoriów analitycznych oraz raportów z inseminacji i wycieleń.

Innowacje, badania i rozwój Geno przywiązuje duża wagę do innowacji. Na prace badawczo-rozwojowe przeznacza się ok. 3 mln. USD rocznie. Wynikiem tych działań jest, między innymi, rewolucyjna technologia Spermvital, polegająca na wydłużeniu żywotności nasienia po inseminacji. Aby osiągnąć wspomniany powyżej cel, plemniki są unieruchamiane, przed kriokonserwacją, w naturalnej substancji chemicznej. Unieruchomienie plemników pozwala na zachowanie ich energii, a także umożliwia ich kontrolowane uwalnianie w macicy przez dłuższy okres po inseminacji. Dzięki temu, moment inseminacji ma mniej krytyczne znaczenie w odniesieniu do owulacji u krów, a ponadto wzrastają szanse pomyślnego zapłodnienia. Dla właściciela stada przekłada się to na niższe koszty inseminacji i poprawę płodności stada, zaś oba te czynniki prowadzą do wzrostu rentowności.

 

Dlaczego warto krzyżować z norweską rasą czerwoną?

Roczny dochód netto na jedną krowę wyższy, o co najmniej 100-150 euro

Bydło rasy holsztyńskiej uznawane jest od ponad 30 lat za dominującą rasę bydła mlecznego na świecie z powodu wysokiej produkcji mleka, doskonałej budowy wymion i ich typu. Jednak coraz więcej hodowców bydła mlecznego boryka się z problemami w zakresie zdrowia i płodności krów czystej rasy holsztyńskiej, ze względu na wąski cel hodowlany, skupiony na produkcji i z powodu tzw. depresji wsobnej.

Coraz większa liczba komercyjnych hodowców bydła mlecznego na całym świecie czerpie korzyści z krzyżowania bydła mlecznego. Krzyżowanie jest stosowanym od dawna zabiegiem doskonalącym w hodowli drobiu i trzody chlewnej. Systemy krzyżowania ras bydła mlecznego powinny wykorzystywać wiele ras, których warunki pozostają optymalne dla każdej konkretnej czynności hodowlanej. Niezależnie od tego, czy zostanie wybrana krzyżówka 2 czy 3 ras, każdy hodowca powinien przygotować plan i wybrać system krzyżowania, który odpowiada jego zapleczu, klimatowi, rynkowi mleka, systemowi żywieniowemu i poziomowi zarządzania. Rasy wykorzystywane w programie krzyżowania muszą się dobrze uzupełniać nawzajem oraz muszą posiadać wystarczająco dużą bazę doboru (populację), aby kontynuować swoje indywidualne cele hodowlane. Program krzyżowania należy zaplanować i zorganizować. Powinien on korzystać z najlepszych buhajów ras mlecznych, w zależności od warunków panujących w gospodarstwie. Heterozja to korzyść, której mogą oczekiwać hodowcy krzyżówek ras mlecznych oprócz pozytywnych rezultatów wykorzystania najlepszych buhajów w obrębie danej rasy. Skutki heterozji to przeciwne skutki depresji wsobnej i będą one dodatkową korzyścią oprócz genetycznego materiału od każdego z rodziców, co jest szczególnie cenne w przypadku cech takich jak płodność, witalność i zdrowie.

Rasa norweska czerwona (NRF) odgrywa kluczową rolę w innowacyjnym i przynoszącym zyski 2-rasowym, lub 3-rasowym systemie krzyżowania. Producenci mleka, którzy pragną umiarkowanych pokrojowo krów, o bardzo wysokiej płodności i odporności na zapalenie wymienia, jak również wybitnej produkcji białka i tłuszczu, będą zadowoleni z córek krzyżówek NRF. Rasa norweska czerwona podnosi poziom ochrony zdrowia i płodności we wszystkich programach krzyżowania międzyrasowego oraz obniża nakłady pracy hodowców. Bazując na doświadczeniu z ponad 200 tysięcy krzyżówek z rasą norweską czerwoną (NRF) na całym świecie, wiemy, że krzyżowanie z tą rasą przynosi zwiększenie dochodów o około 100 EURO, u większości komercyjnych producentów mleka, w porównaniu z użytkowaniem krów czystej rasy holsztyńskiej.

 

stoisko firmy PH Konrad.JPG

stoisko firmy PH Konrad

 

Korzyści ekonomiczne wynikające z krzyżówek z rasą norweską czerwoną w porównaniu do czystej rasy HF:

wzrost dochodu netto przypadający na krowę w skali roku o około 100-150 EURO

podobne dochody z produkcji mleka

niższa masy ciała i obniżone koszty paszy dla krzyżówek z rasą norweską czerwoną (NRF)

poprawa cech reprodukcji, zdrowia i cielności wśród krzyżówek z rasą norweską czerwoną (NRF)

mniejsze wydatki na obsługę weterynaryjną i leki

niższy wskaźnik śmiertelności krów i cieląt wśród krzyżówek z rasą norweską czerwoną (NRF)

· więcej bezrogich cieląt

· długowieczność

 

Mniejszy nakład pracy

Bezproblemowe krowy są mniejszym stresem dla właściciela stada i jego pracowników. W stadach krów rasy NRF oraz ich krzyżówek obserwuje się mniej problemów okołoporodowych, więcej cieląt przeżywa, jest mniej trudnych porodów, mniej interwencji weterynaryjnych, stosowania leków itp. Mniejsze obciążenie pracą wynika również z faktu większej liczby narodzin bezrogich cieląt. Obecnie 50% wszystkich cieląt rasy norweskiej czerwonej rodzi się bezrogich, stąd stada tej rasy nie wymagają tak często dekornizacji, a młodym zwierzętom oszczędza się stresu towarzyszącemu temu zabiegowi.

Rasa bydła NRF pojawiła się na polskim rynku już na początku lat 90. Otrzymywane ze skrzyżowania z tą rasą bydło, cieszy się dobrą opinią wśród rolników. Obecnie zainteresowanie Norweską Rasą Czerwoną jest coraz większe, a to za sprawą ciągłego udoskonalania genetycznego NRF.

Opracowano na podstawie materiałów GENO.

Więcej informacji o NRF na stronie internetowej: http://www.genoglobal.com/pl/ oraz stronie dystrybutora http://www.genetyka.phkonrad.pl/

  • Like 2


0 komentarzy


Rekomendowane komentarze

Brak komentarzy do wyświetlenia.

Bądź aktywny! Zaloguj się lub utwórz konto

Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą komentować zawartość tej strony

Utwórz konto

Zarejestruj nowe konto, to proste!

Zarejestruj nowe konto

Zaloguj się

Posiadasz własne konto? Użyj go!

Zaloguj się
×

Ważne informacje

Używamy plików cookies, aby poprawić funkcjonowanie strony Agrofoto.pl. Pliki cookies dopasowują treść strony, w tym wyświetlanych reklam, do indywidualnych potrzeb i zainteresowań użytkownika, pozwalają nam również zrozumieć, w jaki sposób korzystasz z naszej strony. Korzystanie z Agrofoto.pl bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce prywatności i plików cookies.