Skocz do zawartości

Zdjęcie

Rzepak i nawożenie [połączone]


11306 odpowiedzi na ten temat

#4681 Share rexreed

rexreed

    Nowicjusz

  • Members
  • Pip
  • 27 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 05 styczeń 2014 - 14:17

Rzepak i nawożenie [połączone] witam zastanawiam sie nad zakupem nawozu mg -s do wyboru jest: luboplon 16 mgo + 17 so3 za 500 zł/t
albo siarczan magnezu granulowany mgs 21 -30 800 zł / t lub kizeryt 25 mgo + 20 s za 1200 zl/t
ktora opcja bedzie najlepsza ? i ktory nawoz bedzie najbardziej dostepny dla rosliny ?
dzieki

Reklama AgroFoto Ads

  • watermark
  • Reklama
Rzepak i nawożenie [połączone] Dzisiaj, 15:52
  •  

#4682 Share TOREZ

TOREZ

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 610 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 05 styczeń 2014 - 17:20

Rzepak i nawożenie [połączone]

To na pewno. No chyba że 2 dawka idzie 2 tyg po 1 dawce. Ale tak ogólnie 160kg N to tak dość skromnie.
Prof z mojej uczelni który robi badania nad rzepakiem próbował już nawożenia 280kg N (1 dawka chyba 150kg N i 60kg S). W poprzednim roku rzepak dał od 6,1 do 8,3t/ha (ale z poletek).

Ciekawy eksperyment.
Też robiłem badania, ale odnośnie nawożenia potasem.
Usilne zwiększanie dawek azotu (ponad normę 180 kg/N) nie spowoduje znaczącego przyrostu plonu nasion.
Ale podwojone nawożenie potasem już tak.
Na poletku 10 hektarowym o wysokiej zasobności w potas, klasa 3, ph 6,5 sypałem po 500 kg/ha soli potas60 przez dwa sezony poprzedzające zasiew rzepaku, zawsze na ściernisko. Pod zasiew poszło 300 kg/ha. Rzepak liniowy.
Wiosną 180 kg/N/ha (pierwsza dawka 80N saletra CAN, druga 100N amonowa anwill po dwóch tygodniach).
Plon zebrany ważony 5,2 t/ha.
Reszta pól tradycyjnie nawożona 180N, 120-150K lekko powyżej 4,1 t/ha.

A i pierwsza dawka azotu pod sam śnieżek poszła (to było dobre posunięcie).
Zrobiłem analize próbek na zawartość azotu w glebie i ten azocik posiany przed epizodem zimowym nigdzie nie uciekł.

Zapraszam do dyskusji.

#4683 Share eMWu

eMWu

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 813 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 05 styczeń 2014 - 17:28

Rzepak i nawożenie [połączone] 500kg soli na hektar. :o Moim zdaniem to ostra przesada, szczególnie przy wysokiej zawartości potasu w glebie. Te 5,2t plonu zależało od wielu innych czynników, nie tylko od dostępności potasu. Ja na polu o średniej zasobności w potas wrzuciłem 270kg soli przed siewem rzepaku i 200kg na przedplon (wiosną na jęczmień jary, mimo zimnej wiosny fajnie sypnął - ok. 4,3t przy 85kg N) i do dziś się zastanawiam, czy nie przesadziłem.

Najbardziej wymagającą rośliną wzgl. dostępności potasu w glebie jest kukurydza, rekord świata w plonowaniu kukurydzy (24t suchej) został osiągnięty dzięki ok. 200kg K, 570kg N oraz 123kg S na polu o wysokiej zasobności w potas. Więc te 0,5t potasu przez 2 sezony na zasobne pole to moim zdaniem śmieszna fanaberia, z całym szacunkiem.

Edytowany przez eMWu, 05 styczeń 2014 - 17:44.


Wiadomość z agroFakt.pl agrofakt

  • agroFakt.pl
  • agroFakt.pl
Rzepak i nawożenie [połączone] Dzisiaj, 15:52
  •  

#4684 Share slawek2209

slawek2209

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2482 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:lubelskie

Napisany 05 styczeń 2014 - 17:35

Rzepak i nawożenie [połączone] Kiedyś dodatkowo na wiosnę dorzuciłem na jednym kawałku 60 kg czystego potasu .Jesienia poszło 400kg polifoski m.Plon był taki sam jak na kawałku bez wiosennego nawożenia potasem

#4685 Share losktos

losktos

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2425 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Ulhówek
  • Zainteresowania:Rolnictwo, muzyka

Napisany 05 styczeń 2014 - 18:54

Rzepak i nawożenie [połączone]

Powiem tak w top agar wszystko o rzepaku nawożenie azotowe powinno być wyższe w 2 dawce i to jak ktoś kiedyś napisał na forum że jak rzepak zaczyna kwitnąć nie pobiera azotu z gleby to bzdety. Rzepak wybujały na jesień który dobrze przezimuje potrzebuję w pierwszej dawce nawozy wolniej działające np. saletrosan. polifoska 21 i wystarczy 60-80kg/ha. plantacje póżno siane lub słabe potrzebują kopa i to saletrą. Rzepak największe zapotrzebowanie w azot ma od początku kwitnienia przez dwa tygodnie w którym łyka od 7-10kg N dziennie.

Polifoska 21 to nie najlepszy pomysł, azot w formie amidowej będzie "uśpiony" na długi czas w takiej temperaturze. Po zimie nawet wybujały rzepak potrzebuje wiecej azotu, bo raz że wiecej wyciagnał jesienią z gleby i jest go mniej, 2 ubytek liści w wybujałej plantacji jest spory i roślina potrzebuje sporo azotu do regeneracji. Dynamika pobierania azotu jest największa do fazy pąkowania.

@slawek2209 napewno inny byłby efekt gdybyś zastosował ten potas pod korzeń
Zapraszam na mój profil.
Pozdrawiam losktos ;)

#4686 Share MarcinPykuS

MarcinPykuS

    VIP, były Moderator Forum

  • V.I.P.
  • rank
  • 2961 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Województwo Śląskie

Napisany 05 styczeń 2014 - 19:03

Rzepak i nawożenie [połączone] @TOREZ

500kg/ha/sezon tej soli dawałeś :huh: ?

#4687 Share slawek2209

slawek2209

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2482 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:lubelskie

Napisany 05 styczeń 2014 - 19:20

Rzepak i nawożenie [połączone]

Polifoska 21 to nie najlepszy pomysł, azot w formie amidowej będzie "uśpiony" na długi czas w takiej temperaturze. Po zimie nawet wybujały rzepak potrzebuje wiecej azotu, bo raz że wiecej wyciagnał jesienią z gleby i jest go mniej, 2 ubytek liści w wybujałej plantacji jest spory i roślina potrzebuje sporo azotu do regeneracji. Dynamika pobierania azotu jest największa do fazy pąkowania.

@slawek2209 napewno inny byłby efekt gdybyś zastosował ten potas pod korzeń

400 kg polifoski to już nie mała dawka.Jeśli bym dorzucił wiecej potasu to fosforu byłoby za mało

Edytowany przez slawek2209, 05 styczeń 2014 - 19:42.


#4688 Share losktos

losktos

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2425 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Ulhówek
  • Zainteresowania:Rolnictwo, muzyka

Napisany 05 styczeń 2014 - 20:04

Rzepak i nawożenie [połączone] no to się zgadza, chodziło mi o mniejsze zwiększenie dawki
Zapraszam na mój profil.
Pozdrawiam losktos ;)

#4689 Share henio2

henio2

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 502 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 05 styczeń 2014 - 20:29

Rzepak i nawożenie [połączone]

Ciekawy eksperyment.
Też robiłem badania, ale odnośnie nawożenia potasem.
Usilne zwiększanie dawek azotu (ponad normę 180 kg/N) nie spowoduje znaczącego przyrostu plonu nasion.
Ale podwojone nawożenie potasem już tak.
Na poletku 10 hektarowym o wysokiej zasobności w potas, klasa 3, ph 6,5 sypałem po 500 kg/ha soli potas60 przez dwa sezony poprzedzające zasiew rzepaku, zawsze na ściernisko. Pod zasiew poszło 300 kg/ha. Rzepak liniowy.
Wiosną 180 kg/N/ha (pierwsza dawka 80N saletra CAN, druga 100N amonowa anwill po dwóch tygodniach).
Plon zebrany ważony 5,2 t/ha.
Reszta pól tradycyjnie nawożona 180N, 120-150K lekko powyżej 4,1 t/ha.

A i pierwsza dawka azotu pod sam śnieżek poszła (to było dobre posunięcie).
Zrobiłem analize próbek na zawartość azotu w glebie i ten azocik posiany przed epizodem zimowym nigdzie nie uciekł.

Zapraszam do dyskusji.

Wiesz kolego trochę Cię rozczaruję posiałem rzepak bez nawozu jesienią wiosną dałem 10 kwietnia 400 kg saletry żadnych odżywek plon ważony 4 tony z ha gleba 4 i 5 klasa więc myślę że rok był wyjątkowo korzystny i tyle

#4690 Share slawek2209

slawek2209

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2482 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:lubelskie

Napisany 05 styczeń 2014 - 20:35

Rzepak i nawożenie [połączone] Zawartość składników w glebie miałeś wysoką i rozkład opadów korzystny.Rzepak sieje się na glebach zasobnych w składniki .Wtedy plony sa wysokie.Samo nawożenie nawozami jest wykorzystane w około 60%

Reklama AgroFoto Ads

  • watermark
  • Reklama
Rzepak i nawożenie [połączone] Dzisiaj, 15:52
  •  

#4691 Share Zenonim

Zenonim

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 957 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Ulhówek

Napisany 05 styczeń 2014 - 21:41

Rzepak i nawożenie [połączone]

Polifoska 21 to nie najlepszy pomysł, azot w formie amidowej będzie "uśpiony" na długi czas w takiej temperaturze. Po zimie nawet wybujały rzepak potrzebuje wiecej azotu, bo raz że wiecej wyciagnał jesienią z gleby i jest go mniej, 2 ubytek liści w wybujałej plantacji jest spory i roślina potrzebuje sporo azotu do regeneracji. Dynamika pobierania azotu jest największa do fazy pąkowania.

@slawek2209 napewno inny byłby efekt gdybyś zastosował ten potas pod korzeń

Piszę to co czytam w top agar wszystko o rzepaku??? Wybujałe plantacje ciągnał azot z rośliny na regenerację... chyba że stracą wszystkie liście no to inna sprawa. co do dynamiki pobierania azotu to się nie zgodzę. największe zapotrzebowanie w azot jest od pąkowania do fazy nalewania łuszczyn... ale to tylko moję twierdzenie i mądrych głów...

#4692 Share Michalmeer

Michalmeer

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2728 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Zainteresowania:Wszystko związane z ziemią i jej uprawą

Napisany 05 styczeń 2014 - 22:12

Rzepak i nawożenie [połączone] 150 kizerytu to daje 75 kg so3 plus corn cali 150 kg to daje 18 kg so3 do tego siarczan magnezu .. wiec ten saletrosan jakoś kiepsko przy tym wychodzi pozatym wole osobno posiewać .. czy przejade raz wiecej czy nie jakoś mi to nie przeszkadza
Ziemia to skarb , który trzeba pielęgnować i chronić .!!!

#4693 Share Tomek90

Tomek90

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 3210 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Podlaskie

Napisany 05 styczeń 2014 - 23:28

Rzepak i nawożenie [połączone] Pewnie ze nie przeszkadza bo rzepak jest w cenie to kosztów się nie pilnuje. Wytłumacz mi czemu wypada kiepsko? Jeśli juz tak pilnujesz się SO3 to przy 300kg- 3*32=96 SO3, 400kg- 4*32=128 SO3. Zaś 75+18=93 SO3. Zgadza się?

#4694 Share milanreal1

milanreal1

    Nie zadzieraj z moderatorem :D

  • Moderator Forum
  • PipPipPip
  • 8983 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:okolice Rypina (kuj-pom)
  • Zainteresowania:Sport, muzyka i oczywiście rolnictwo.

Napisany 06 styczeń 2014 - 01:02

Rzepak i nawożenie [połączone]

Jakie nawożenie pk było i jaka klasa ziemi?

Wiesz dokładnie już się nie pytałem i nie patrzyłem w metodykę. Ale znając zamysł tego prof. nawożenie PK było proporcjonalne do azotu. Do tego było tam ładowane wszystko, stymulatory wzrostu, fungicydy, herbicydy, kilka razy insektycydy itd. Przedplon raczej bardzo dobry, chyba coś w stylu grochu. Gleba taka dobra IIIa, IIIb, kompleks żytni bardzo dobry, o bardzo dobrym rozkładnie opadów (taki region). Ale jeszcze raz powtórzę to tylko poletka. Chyba u wszystkich na polach występują takie miejsca że rośliny zawsze rosną lepiej i wyżej plonują. Ten rzepak dosłownie kilka m rósł od moich poletek do pracy magisterskiej i to był piękny widok jak rośliny od góry do dołu w łuszczynach.

skromnie skromnie tylko to jest nawożenie pod realny plon a nie pod glony w bałtyku do tego dochodzi azot z obornika stosowanego co 2 rok i 4 klasa ziemi. możliwe ze mógł tyle zebrać rzepak ma potencjał ok 9 ton tylko kwestia jeszcze wyniku ekonomicznego takiej uprawy no i odtworzenie tego w war polowych... Te 280 kg N to nie za mało? rzepak podobno pobiera ok 50 kg na 1 tone.

Również jestem ciekawy jakie było nawożenie P K.

A co do tego kizerytu to zgodzę się że to fajny nawóz też stosowałem tylko po co wywalać kase na Mg w przypadku wysokiej zasobności w ten składnik wystarczy np saletrosan...

Dokładnie rzepak na 1t potrzebuje 55kg N, czyli można powiedzieć że nawet mało.
A w Twoim przypadku no to obornik dużo daje, nawet w rzepaku. Poza tym każdy po jakimś czasie uprawy chyba zna swoje pola i wie jaki plon może osiągnąć i jakie nakłady będą racjonalne.

Powiem tak w top agar wszystko o rzepaku nawożenie azotowe powinno być wyższe w 2 dawce i to jak ktoś kiedyś napisał na forum że jak rzepak zaczyna kwitnąć nie pobiera azotu z gleby to bzdety. Rzepak wybujały na jesień który dobrze przezimuje potrzebuję w pierwszej dawce nawozy wolniej działające np. saletrosan. polifoska 21 i wystarczy 60-80kg/ha. plantacje póżno siane lub słabe potrzebują kopa i to saletrą. Rzepak największe zapotrzebowanie w azot ma od początku kwitnienia przez dwa tygodnie w którym łyka od 7-10kg N dziennie.

Zacznijmy od tego że rzepak tak jak inne rośliny, w momencie zakończenia kwitnięcia następuje degradacja systemu korzeniowego i on nie jest w stanie składników pobrać. Ale mozemy sprawic żeby to nieznacznie zmienić. M. in odżywki, stymulatory wzrostu, czy niektóre substancje aktywne (np. strobiluryny) przedłużają żywotność korzeni i takie rośliny mogą dłużej budować plon, ale jednocześnie przedłużają wegetacje. To że na dobry rzepak nawozy wolniej działające są najlepsze to wiadomo od dawna. Ale specyfika takich nawozów jak saletrosan czy siarczan amonu jest taka że jednostkowe wniesienie nawet 100-120kg N nie spowoduje tego że ten azot ucieknie bo to praktycznie niemożliwe. Ale plantacje słabe czy późno siane, no cóż tam trzeba reagować szybko, ale zła wiadomość jest taka że wszystkie elementy struktury plonu (poza MTN) już jest "zaplanowana" w roślinach i tam żadne rekordowe nawożenie nie wywinduje plonu na wysoki poziom. A dobry rzepak jesienią jest gwarancją wysokiego plonu latem, i wg mnie błędem jest ograniczenie dawki azotu (licząc że sobie poradzi) chyba że kogoś zadowala plon w granicach 3t i uznaje to za najbardziej opłacalne.

Ciekawy eksperyment.
Też robiłem badania, ale odnośnie nawożenia potasem.
Usilne zwiększanie dawek azotu (ponad normę 180 kg/N) nie spowoduje znaczącego przyrostu plonu nasion.
Ale podwojone nawożenie potasem już tak.
Na poletku 10 hektarowym o wysokiej zasobności w potas, klasa 3, ph 6,5 sypałem po 500 kg/ha soli potas60 przez dwa sezony poprzedzające zasiew rzepaku, zawsze na ściernisko. Pod zasiew poszło 300 kg/ha. Rzepak liniowy.
Wiosną 180 kg/N/ha (pierwsza dawka 80N saletra CAN, druga 100N amonowa anwill po dwóch tygodniach).
Plon zebrany ważony 5,2 t/ha.
Reszta pól tradycyjnie nawożona 180N, 120-150K lekko powyżej 4,1 t/ha.

A i pierwsza dawka azotu pod sam śnieżek poszła (to było dobre posunięcie).
Zrobiłem analize próbek na zawartość azotu w glebie i ten azocik posiany przed epizodem zimowym nigdzie nie uciekł.

Zapraszam do dyskusji.

O proszę, ciekawa próba ;) Ja z kolei czytałem publikacje o podobnej próbie w kukurydzy i tam wyniki były wręcz złe. Ten potas ograniczył pobieranie N, Mg i mikroelementów. Poza tym wzrosło zakwaszenie gleby i zmalałą ilość próchnicy. Ale wszędzie mamy inna glebę, inny region, klimat itd więc wyniki zazwyczaj wychodzą odmiennie.
I fajnie że dodałeś ostatni akapit, teraz chyba nikt nie będzie miał wątpliwości że azot wcześnie wysiany wiosną popłynie z wodą gruntową.

Zawartość składników w glebie miałeś wysoką i rozkład opadów korzystny.Rzepak sieje się na glebach zasobnych w składniki .Wtedy plony sa wysokie.Samo nawożenie nawozami jest wykorzystane w około 60%

60% to już wersja bardzo optymistyczna mając na uwadze K i P. Azot rzepak przyswaja znacznie lepiej przy dobrych warunkach.
Zapraszam na swój profil
Pozdro :-)

#4695 Share slawek2209

slawek2209

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2482 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:lubelskie

Napisany 06 styczeń 2014 - 09:22

Rzepak i nawożenie [połączone] Miałem na myśli nawożenie wieloskładnikami.Azot rzepak dobrze pobiera przy takim tempie wzrostu .Ewentualne niedobory opadów wpływają na mniejsze pobranie azotu i innych składników

#4696 Share BENNY82

BENNY82

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 669 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 06 styczeń 2014 - 12:03

Rzepak i nawożenie [połączone] milanreal1 z całym szacunkiem ale jeżeli uważasz że 3t rzepaku z hektara to mało to sie mylisz. czytając forum to w du*** sie przewraca jak co poniektórzy walą po 240 czystego N i wiecej i zbierają po 4 t z ha nie mówiąc już o nawożeniu pk po 400 kg soli i wiecej to mnie smiech bierze. pytanie czy nakłady sie zwracają? ja od roku stosuje nawozenie pod plon 3t czyli 55N 45K 22P plus bor i średni plon w tym roku 3,3t/hai dla mnie to sie kalkuluje.

#4697 Share eMWu

eMWu

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 813 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 06 styczeń 2014 - 12:20

Rzepak i nawożenie [połączone] Za kilka lat wyjałowisz glebę z takim nawożeniem. Moją jedyna oszczędnością jest brak wkładania w pole fosforu (zasobność gleby bardzo wysoka przy optymalnym pH), i to tylko tymczasowo, bo fosfor jest wynoszonmy z gleby wraz z ziarnem, potas ze słomą/zielonką.

Bo te 55kg N i 3t ziarna wydają mi się MOCNO naciągane. Biologii się nie oszuka, a zasobnośc w azot gleb nigdy nie jest na tyle wysoka, aby plony był na przyzwoitym poziomie bez nawożenia, dużo zależy od ilości próchnicy, któa azot amgazynuje. W jednym roku (zbiór 2012) udało się z 90-100kg N wyciągnąć 3,5t nasion rzepaku, ale rok był bardzo korzystny dla rzepaku (o ile go nie wymroziło, u mnie nie ostał się ani jeden pęd główny), no i miałem go na najlepszym stanowisku.

#4698 Share Michalmeer

Michalmeer

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2728 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Zainteresowania:Wszystko związane z ziemią i jej uprawą

Napisany 06 styczeń 2014 - 13:20

Rzepak i nawożenie [połączone] każdy ma swoje racje ja robie tak a Ty tak .. ważne żeby stworzyc optymalne warunki do rozwoju zeby był dobry plon a sposoby są różne
Ziemia to skarb , który trzeba pielęgnować i chronić .!!!

#4699 Share losktos

losktos

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 2425 postów
  • Płeć:Mężczyzna
  • Lokalizacja:Ulhówek
  • Zainteresowania:Rolnictwo, muzyka

Napisany 06 styczeń 2014 - 13:41

Rzepak i nawożenie [połączone]

milanreal1 z całym szacunkiem ale jeżeli uważasz że 3t rzepaku z hektara to mało to sie mylisz. czytając forum to w du*** sie przewraca jak co poniektórzy walą po 240 czystego N i wiecej i zbierają po 4 t z ha nie mówiąc już o nawożeniu pk po 400 kg soli i wiecej to mnie smiech bierze. pytanie czy nakłady sie zwracają? ja od roku stosuje nawozenie pod plon 3t czyli 55N 45K 22P plus bor i średni plon w tym roku 3,3t/hai dla mnie to sie kalkuluje.

55 kg N i 3 t rzepaku? Jasne, i może jeszcze 4 klasa gleby?
Plon 3 t rzepaku był wysoki 10 lat temu, lub na bardzo słabych glebach.
Zapraszam na mój profil.
Pozdrawiam losktos ;)

Reklama AgroFoto Ads

  • watermark
  • Reklama
Rzepak i nawożenie [połączone] Dzisiaj, 15:52
  •  

#4700 Share BENNY82

BENNY82

    Zaawansowany

  • Members
  • PipPipPip
  • 669 postów
  • Płeć:Mężczyzna

Napisany 06 styczeń 2014 - 13:43

Rzepak i nawożenie [połączone] wyjałowićto raczej nie wyjałowie od przeszło 6 sezonów z pól nie wyjechało ani żdzbło słomy a polifoska jest sypana regularnie w ilości 200kg i wiecej zależnie od uprawy. poza tym 150-160 tomaksymalna dawka N jaką sypie na swoje gleby i dostosowuje ja pod nawożenie PiK tzw racjonalne nawożenie z jego optymalnym wykorzystaniem.

widze że nie zrozumielismy sie 55N 45K 22P to dawki na hektar w czystym składniku + - pare kilogramów

Edytowany przez BENNY82, 06 styczeń 2014 - 13:45.


Podobne tematy nawoz nawozenia poglownego rzepaku

Tylko na agroFakt.pl: Co w oziminach na Podkarpaciu? zobacz »