Skocz do zawartości




Zdjęcie

Jak skutecznie pomóc roślinom przetrwać upały….

Napisany przez agrofoto, 09 sierpień 2013 · 936 wyświetleń

Załączony obraz


Wprawdzie sezon wegetacyjny jeszcze się nie skończył, ale już dziś możemy powiedzieć, że pod względem przebiegu pogody należy z pewnością do bardzo nietypowych. Po długiej zimie, nawrocie niskich temperatur i obfitych opadów śniegu w marcu i kwietniu, obecnie dotkliwie odczuwamy falę upałów utrzymujących się w naszym kraju już od kilkunastu dni. Temperatura w dzień niejednokrotnie przekraczała 35oC, a w nocy utrzymywała się na poziomie 23-26oC. Prognozy na najbliższe dni wskazują na to, że wciąż będziemy w obszarze gorącego powietrza napływającego do Polski znad Afryki. Czy tak nietypowa – nawet w okresie letnim – pogoda niesie ze sobą ryzyko ewentualnych strat w rolnictwie i ogrodnictwie? Zdecydowanie tak. Oprócz bezdyskusyjnego bezpośredniego wpływu suszy przy towarzyszącym okresowi wysokiej temperatury deficycie opadów atmosferycznych, rośliny szybko reagują spadkiem produktywności na takie warunki uprawowe. Stwierdzono, że fala upałów utrzymująca się przez 3 – 4 dni (35–36oC) może zredukować wielkość ziarniaków pszenicy.

Przyjmuje się, że spadek wagi ziarniaka o 4% przypada na 1oC powyżej optimum temperaturowego pszenicy i 3% dla kukurydzy. Temperatura powyżej 26oC powoduje ponadto obniżenie o 10% masy korzeni i pędów u kukurydzy, a u pszenicy zjawisko to może wystąpić już w temperaturze powyżej 20o C. W uprawach sadowniczych długo utrzymujące się wysokie temperatury powietrza mogą wpływać na zmniejszenie się wielkości owoców, ich przedwczesne dojrzewanie, a w przypadku wysokich temperatur również w nocy – problemy z wybarwianiem się owoców. W uprawach warzyw obserwuje się miedzy innymi zmniejszenie róż kalafiora oraz ograniczenie tworzenia się bulw ziemniaków na skutek nadmiernego wzrostu części nadziemnej roślin. Ograniczenie przyrostu masy roślin w okresie wysokich temperatur nie jest wyłącznie efektem ograniczenia dostępności wody, a zatem również składników pokarmowych dla roślin. Produktywność roślin jest głównie wypadkową wydajności procesu fotosyntezy i intensywności oddychania. Optymalna dla oddychania temperatura wynosi od 30°C do 35°C i jest wyższa od optimum temperaturowego dla fotosyntezy.

W temperaturze ponad +25°C asymilacja dwutlenku węgla u większości naszych roślin uprawnych już spada, oddychanie natomiast jeszcze wzrasta. W efekcie bilans energetyczny roślin może być ujemny, bowiem zużycie materii organicznej nie jest kompensowane przyrostem masy w procesie fotosyntezy. Ponadto wyższe temperatury w lipcu i sierpniu zwiększają intensywność transpiracji i parowania wody z gleby. W roślinach może wystąpić deficyt wody, którego następstwem będzie zamykanie aparatów szparkowych oznaczający ograniczony dostęp dwutlenku węgla do komórek, co niewątpliwie wpływa niekorzystnie na przyrost biomasy. Proces transpiracji jest również mechanizmem schładzania roślin w czasie upałów. Woda, przechodząc w stan pary, pochłania znaczną ilość ciepła obniżając w ten sposób temperaturę tkanek. Ponad to, stały przepływ wody pobieranej z gleby dodatkowo ochładza roślinę.

W uprawach polowych nie mamy możliwości kontrolowania czynników atmosferycznych, a zwłaszcza temperatury. Czy zatem mamy możliwości przeciwdziałania negatywnym skutkom oddziaływania wysokiej temperatury na rośliny? Zdecydowanie tak – poprzez stosowanie nawozów i produktów o działaniu biostymulującym wspomagającym te procesy fizjologiczne, których intensywność w warunkach wysokiej temperatury spada najbardziej, czyli fotosyntezę. Wiadomo, że w warunkach ograniczonego dostępu wody i wysokiej temperatury powietrza spada efektywne pobieranie żelaza przez rośliny. Zastosowanie TYTANITU w dawce 200 ml/ha (roztwór 0,05%) uaktywni pobieranie jonów żelaza i ich przemieszczanie się w roślinie, co w efekcie powinno zintensyfikować proces fotosyntezy. Preparat ten ma również działanie antystresowe – ułatwi zatem roślinom przetrwanie okresu niedostatku wody i działania wysokiej temperatury.
Stwierdzono, że u roślin narażonych na długotrwały stres wysokotemperaturowy zmienia się przepuszczalność błon i ścian komórkowych prowadząc do nadmiernych strat wody. Możemy przeciwdziałać temu zjawisku poprzez dolistne nawożenie roślin preparatem SILVIT, którego najważniejszym składnikiem jest aktywny krzem (200 g SiO2/litr). Krzem stabilizuje i uszczelnia ściany komórkowe poprawiając zdolność roślin do utrzymywania wody, jednoznacznie stwierdzono oceniając możliwość poprawy „uwodnienia” roślin pszenicy uprawianych w warunkach stresu wodnego za pomocą preparatu SILVIT (Rys. 1).

Załączony obraz

Rys. 1. Wpływ zastosowania preparatu SILVIT na zdolność siewek pszenicy do utrzymywania w ody w warunkach stresu wodnego.


Rośliny opryskiwane SILVITEM zatrzymywały ponad dwukrotnie więcej wody w tkankach w porównaniu do roślin kontrolnych – nie traktowanych tym preparatem. Standardowa dawka 0,5 l/ha skutecznie powinna ograniczyć straty wody przez rośliny, a zatem zdecydowanie poprawić ich kondycję w tak bardzo niesprzyjających wzrostowi w okresach stresu wysokotemperaturowego. Zastosowanie SILVITU pomoże również roślinom w efektywnym pobieraniu fosforu, którego niedostatek dla roślin w tym okresie oznacza mniejszą ilość „paliwa” energetycznego, jakim są organiczne związki energetyczne zawierające fosfor oraz bardziej dostrzegalne symptomy – przykładowo słabsze wybarwianie się owoców. Warto w tym okresie sięgnąć po dolistne nawozy nowej generacji zawierające szybko przyswajalny fosfor – np. GROWON, który nie tylko zawiera dużo fosforu (500 g P2O5/lit)r, lecz także oferuje roślinom najszybszy „dostęp” do aktywnego fosforu (Rys.2).

Załączony obraz

Rys. 2. Wpływ zastosowania preparatu GROWON na koncentrację fosforu w liściach pomidora po 5, 24 i 48 godzinach po aplikacji w porównaniu do standardowego nawozu fosforowego.


Już po 5 godzinach od zastosowania ilość fosforu w liściach pomidora nawożonego GROWON zdecydowanie przewyższała ilość tego składnika w roślinach traktowanych standardowym nawozem fosforowym. Zatem w przypadku utrzymującego się ryzyka słabszego zaopatrzenia roślin w fosfor polecane jest zastosowanie preparatu GROWON w dawce4-6 litrów/ha, co skutecznie poprawi zaopatrzenie roślin w ten składnik. Unikatowa formulacja INT wspomagająca pobieranie składnika i jego przemieszczanie się w roślinie dodatkowo zwiększa skuteczność nawozu.

Nie zapominajmy również, że głównym „informatorem” rośliny o stanie zagrożenia związanym z wysoką temperaturą są jony wapnia , które działają jako przekaźnik informacji w stresie cieplnym, osmotycznym i oksydacyjnym. Rośliny dobrze zaopatrzone w wapń mają zdolność termoregulacji, czyli wewnętrznej obrony przez stresem temperaturowym. Stwierdzono, że gdy zablokuje się kanały dystrybucji Ca 2+ efekt wzrostu termotolerancji słabnie, a nawet niknie. W warunkach stresowych nie zapominajmy zatem o stosowaniu WAPNOVITU, który jest efektywnym źródłem wapnia dla roślin. Standardowa dawka 5 l/ha poprawi zaopatrzenie roślin w ten składnik, co nie tylko wpłynie korzystnie np. na jakość owoców, ale również pozwoli roślinom przetrwać niekorzystny dla nich okres.

W czasie suszy wspomagamy rośliny dolistnym zaopatrywaniem ich w niezbędne składniki pokarmowe. Utrzymująca się jednak – nawet w nocy – wysoka temperatura powietrza nie sprzyja takim zabiegom. W dzień wysoka temperatura oraz duże nasłonecznienie mogą powodować wysychanie cieczy naniesionej na powierzchnię liści, uniemożliwiając wnikanie składników, a także powodując poparzenia liści. Aby zmniejszyć napięcie powierzchniowe cieczy użytkowej oraz zapewnić lepsze wnikanie składników pokarmowych do wnętrza liści poleca się dodanie do roztworu nawozu adiuwantów, co poprzez poprawę przyczepności cieczy do blaszki liściowej ułatwia wchłanianie składników przez liście. Polecamy FASTER, jako skuteczny i sprawdzony preparat zwiększający efektywność działania nie tylko nawozów dolistnych, ale również środków ochrony roślin. Więcej czytaj na www.intermag.pl

Dr Grzegorz Cieśliński, INTERMAG, www.intermag.pl

Załączone miniaturki

  • Załączony obraz
  • Załączony obraz