Skocz do zawartości




Zdjęcie

Skuteczna walka z coraz bardziej agresywną zarazą ziemniaka

Napisany przez agrofoto, 30 kwiecień 2014 · 1736 wyświetleń

Skuteczna walka z coraz bardziej agresywną zarazą ziemniaka Dlaczego walka z zarazą ziemniaka jest ciągle trudna?
Rozwój choroby w ostatnich latach zależny jest od występowania w Europie dwóch typów kojarzeniowych patogenu Phytophthora infestans - A1 i A2. Rozwój bezpłciowy w obrębie jednego typu kojarzeniowego, rozmnażanie płciowe miedzy typami A1 i A2 i jednoczesny wpływ różnych czynników zewnętrznych np. selektywne działanie fungicydów, determinuje reakcję rozwoju populacji zarazy, co skutkuje m.in. tworzeniem się nowych silnie agresywnych genotypów np.: Blue 13, Green 33, Pink 6, przyczyniając się do przełamywania odporności odmian oraz mniejszej skuteczności stosowanych środków. Zwiększona agresywność nowych populacji P. infestans polega na silniejszym porażaniu roślin ziemniaków i szybszym rozwoju choroby na plantacji.

W jakich warunkach rozwija się zaraza ziemniaka?
Choroba rozwija się już przy niezbyt wysokich temperaturach 10-15°C i dużej wilgotności powietrza, a wzrost temperatury do 18-20°C przyczynia się do intensywniejszego jej rozwoju. Pierwsze objawy zarazy na liściach mogą być widoczne po 5-10 dniach od porażenia. Źródłem zakażenia są zarodniki Phytophthora infestans, które mogą pochodzić z chorych bulw lub porażonych roślin. Przy wysokiej wilgotności powietrza i temperaturze poniżej 15°C zarodniki patogenu zmieniają się w zoosporangia, zawierające zarodniki pływkowe, które następnie powodują porażenie roślin. Natomiast przy niższej wilgotności i temperaturze powyżej 18°C zarodniki P. infestans kiełkują bezpośrednio i zakażają sąsiednie rośliny. W wyniku rozmnażania płciowego powstają oospory - zarodniki przetrwalnikowe, które mogą przeżyć zimę w glebie lub w resztkach roślinnych, stanowiąc następnie pierwotne źródło zakażeń na plantacjach ziemniaków.

Jak odróżnić zarazę od alternariozy ziemniaka?
Pierwsza na polu pojawia się zazwyczaj alternarioza ziemniaka, która występuje przy ciepłej i suchej pogodzie przeplatanej niewielkimi, ale częstymi opadami deszczu. Na porażonych liściach przez Alternaria ssp. powstają rożnej wielkości ciemnobrązowe plamy z charakterystycznymi koncentrycznie ułożonymi pierścieniami (Fot. 2). Na styku tkanki żywej i martwej dookoła tych plam może wystąpić charakterystyczna żółta obwódka. Zaraza natomiast objawia się zazwyczaj w lipcu w postaci różnej wielkości oliwkowo-zielonych plam z jasnozieloną obwódką na ich obrzeżach (Fot. 1). W warunkach wysokiej wilgotności powietrza, na pograniczu zdrowej i porażonej części pojawia się na dolnej stronie liścia biały nalot zarodników Phytophthora infestans, a plamy te z upływem czasu przybierają barwę brązową. Objawy zarazy na plantacjach ziemniaków mogą być widoczne także w postaci ciemnobrązowych plam na wierzchołkach roślin, ogonkach liściowych i łodygach.

Załączony obraz

Alternarioza ziemniaka



Załączony obraz

Zaraza ziemniaka



Dlaczego zaraza ziemniaka jest groźna dla roślin ziemniaka?
Wystarczy jedna chora roślina, na której wytwarzane są zarodniki Phytophthora infestans, aby doszło do porażenia ziemniaków na powierzchni 100 ha. Straty plonu powodowane przez chorobę wynoszą w Polsce średnio 20%, a w latach korzystnych dla zarazy ziemniaka dochodzą do 60%. Straty te mogą jeszcze wzrosnąć w okresie przechowywania, ponieważ porażone w czasie wegetacji bulwy przez P. infestans gniją i są ponadto wtórnie atakowane przez inne grzyby i bakterie, co zwiększa dodatkowo straty ziemniaków o 1-20%.

Kiedy należy rozpocząć ochronę chemiczną ziemniaków przed zarazą?
Ochrona ziemniaków przed zarazą powinna opierać się przede wszystkim na ciągłym monitoringu pola, a dodatkowo można opierać się na systemach wspomagających podejmowanie decyzji (IOR, NegFry). Aktualnie wysoko ocenianym fungicydem w Polsce i innych krajach Europy do ochrony ziemniaków przed zarazą jest preparat Infinito 687,5 SC, który odznacza się długim okresem działania i jak dotychczas pewnym działaniem na nowe odporne genotypy (Blue 13, Green 33, Pink 6). Zgodnie z etykietą można go stosować w okresie wegetacji maksymalnie cztery razy, przemiennie z fungicydami należącymi do innych grup chemicznych. Ze względu na coraz silniejsze zagrożenie ze strony nowych genotypów zarazy i tych odpornych np. na fenyloamidy, rekomenduje się stosowanie Infinito w dawce najwyższej, tj. 1,6 l/ha. W warunkach silnego zagrożenia chorobą oraz na odmianach bardziej podatnych na zarazę należy dostosować/ skrócić okres miedzy zabiegami.

Jaka jest skuteczność działania Infinito 687,5 SC?
Infinito 687,5 SC hamuje proces tworzenia zarodników, skutecznie ogranicza zarazę na liściach i łodygach oraz skutecznie chroni bulwy i to od momentu ich zawiązywania. Nawet jednokrotne zastosowanie preparatu w czasie wegetacji ogranicza porażenie bulw o 10 %. Doświadczenia polowe przeprowadzone na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu wykazały wysoką skuteczność działania Infinito 687,5 SC w ograniczaniu zarazy ziemniaka. Stosowanie preparatu co 14 dni nie zmniejszało ochrony roślin przed zarazą ziemniaka w porównaniu do obiektów, gdzie zabiegi wykonywano co 7 dni. Porażenie liści ziemniaków przez Phytophthora infestans w obu terminach stosowania preparatów było podobne



Załączony obraz

Ryc. 1. Skuteczność oraz długotrwałe działanie Infinito 687,5 SC w zwalczaniu zarazy ziemniaka


Rekomendowany program ochrony ziemniaków
W celu ograniczenia alternariozy i zarazy ziemniaka w okresie wzrostu roślin stosuje się preparaty systemiczne i wgłębne, a do ochrony już w pełni rozwiniętych roślin można stosować preparaty kontaktowe, ale pod warunkiem aplikacji profilaktycznych. Pod koniec wegetacji powinien być zastosowany preparat zapobiegający przemieszczaniu się zarodników P. infestans do gleby. W ten program wpisują się fungicydy proponowane przez firmę Bayer CropScience, które zwalczają agresywne genotypy P. infestans. Dobre rezultaty w ograniczeniu alternariozy i zarazy ziemniaka daje przemienne opryskiwanie preparatami np.: w pierwszym zabiegu Pyton Consento 450 SC w dawce 2 l/ha, w drugim i trzecim Infinito 687,5 SC w dawce 1,6 l/ha, w czwartym i piątym Pyton Consento 450 SC w dawce 2 l/ha i na zakończenie, w celu ochrony bulw przed zarodnikami P. infestans, Infinito 687,5 SC w dawce 1,6 l/ha. W zależności od przebiegu warunków pogodowych i fazy rozwojowej ziemniaków, proponowany program może być modyfikowany poprzez włączenie innych dostępnych na rynku fungicydów np. kontaktowych lub wgłębnych.

Dr hab. Katarzyna Rębarz, Katedra Agronomii, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu